Column van Elke Das

Beeld: Een foto (van een leerling) van het project van café D'n Ummes.

Mijn klas werkt op dit moment hard aan een project. Ze interviewen mensen over D’n Ummes, een café dat al jaren leegstaat. Voor mij is het een bijzonder café uit mijn jeugd, dat toen al op een café-museum leek. Voor mijn leerlingen is het al hun hele leven bijna een ruïne. De laatste tijd gaat het verval sneller, de ruiten zijn kapot, de daken zakken in. Ik wilde mijn leerlingen laten zien dat D’n Ummes meer is dan een hoop ouwe stenen.

Aan het begin van het project maakten de leerlingen foto’s om te laten zien hoe vervallen het gebouw is. Ik plakte alle foto’s achter elkaar en zette er een lied onder, Broken town van Brad Senne. Plotseling werden de vervallen muren, de verwaarloosde tuin met dichtgegroeide put en de halfopen schuurdeur op een weemoedige manier mooi. De muziek vergrootte de impact van de foto’s. Alsof de muziek zegt met welk gevoel je naar de foto’s moet kijken.

'We hadden echt mooie foto’s gemaakt, he juf', zeiden mijn leerlingen trots. En, niet te beroerd de complimenten met mij te delen: 'Goed liedje, ook.' Ze weten dat het geen gewoon liedje kan zijn, omdat ik het met ze heb gehad over muziek op internet. Van dit liedje heb ik ook de rechten gekocht om het onder een Youtube-video te zetten. Dat kan niet met hun favoriete muziek, alleen vinden ze dat moeilijk te geloven.

Ieder jaar probeer ik copyright over muziek uit te leggen. Ze downloaden muziek en films, want dat doet iedereen, ook al is het een klein beetje stout. 'Het mag niet', verdedig ik de wet. Muziek op internet te zetten vinden mijn leerlingen aardig voor de artiest: je maakt toch gratis reclame? 'Youtube haalt je filmpjes mét de muziek weg', probeer ik ze te overtuigen. Mijn leerlingen blijven vol onbegrip herhalen: 'Iedereen doet het, juf.'

Ik laat ze het zien: een legaal muziekje onder je Youtube zetten, dat is niet zo moeilijk als je denkt. Je moet weten waar je moet zoeken. Je muzieksmaak moet iets avontuurlijker worden dan mainstream. Zoek maar eens met copyleft, het tegengestelde van copyright. Of podsafe: veilig te gebruiken in je podcasts. En weet je wat zo leuk is? Die sites hebben prachtige muziek, minstens zo mooi als wat je gewend was.

Een film kan niet zonder goeie muziek. Maar iemand moet je leren waar je de goeie muziek kunt vinden.