Filmtip van de maand

Film is leuk en filmeducatie in de klas maakt film méér dan leuk. Het aanbod filmeducatie is divers en makkelijker uit te voeren dan je wellicht denkt. Daarom elke maand een filmtip met concrete lesideeën. Deze maand de film Hoe Nikita een paard kreeg.

Het verhaal

Pesten: een lastig maar belangrijk onderwerp om in de klas te bespreken. Hoe doe je dat? De documentaire Hoe Nikita een paard kreeg brengt het dappere meisje Nikita  in beeld.  Als je de dertienjarige Nikita bezig ziet, is het moeilijk voor te stellen dat ze jarenlang gepest werd.  Ze speelt vrolijk met haar hondje in de sneeuw en babbelt in plat Amsterdams over haar familie en haar leven.  Maar haar blik betrekt als ze vertelt over hoe ze gepest werd en hoe eenzaam ze de hele basisschooltijd was.  Haar moeder over hoe het vroeger met Nikita ging: ‘Ze was altijd bang en ze praatte met verzonnen vriendinnetjes.’ 

Dan komt er een paard in beeld, een prachtige Friese hengst, het paard van Nikita. Ze kreeg hem van haar moeder toen het heel slecht met haar ging. Haar paard werd een echte vriend. Ze leerde hem alles en kreeg gaandeweg steeds meer zelfvertrouwen. Het lijkt erop dat dit paard Nikita heeft gered, net als zij hem van de slacht redde door hem te kiezen als veulen. Zo krijgt deze documentaire een ‘happy end’ dat in een speelfilm niet had misstaan.

Soms is het leven net een sprookje

Een documentaire is non-fictie, net als reportages van het journaal: er is niets gespeeld of verzonnen. Maar een documentaire beoogt meer dan droog te laten zien wat er in de wereld gebeurt. Het zijn films waarin het bijzondere van de werkelijkheid voor het voetlicht wordt gezet. Een ander onderscheidend punt van documentaires is dat ze emotionele betrokkenheid oproepen. Als kijker raak je ontroerd, verontrust of vrolijk door wat je ziet en hoort. Een goede documentaire laat je echt meeleven met de hoofdpersonen. Om dit voor elkaar te krijgen, volgen documentairemakers dezelfde vertelregels en stijlmiddelen als speelfilmmakers. Elke documentaire krijgt zo zijn eigen stijl, met toepasselijke muziek, een montage die aanzet tot nadenken en soms ook animaties of stukjes fictie er doorheen.

Documentaires speciaal voor het onderwijs

‘Hoe Nikita een paard kreeg’ is te vinden op de dvd ‘Echt Gebeurd’ van het IDFA en ZAPP. Op deze dvd staan vijftien korte documentaires, gemaakt voor de jeugd volgens volwassen kwaliteitseisen. Deze documentaires zijn speciaal geschikt voor leerlingen van groep 6 tot en met 8. Bij deze dvd hoort een digitale lesbrief en een website van Z@pp. Echt Gebeurd met daarop nog meer jeugddocumentaires. Het handige van de lesbrief is dat hij voor al deze documentaires gebruikt kan worden. Het eerste deel bestaat uit vragen die prikkelen tot nadenken over het medium documentaire en tot begrip voor de hoofdpersonen uit de documentaires. Het tweede deel is een praktische opdracht waarbij de leerlingen zelf een filmpje maken via de website.

Filmeducatie komt er in essentie op neer dat je film gebruikt als ingang om je leerlingen iets te leren. Over film én over de thema’s die in de film aan bod komen. Je kunt daarbij gebruik maken van het aanbod films en lesbrieven speciaal voor het basisonderwijs. De lesbrieven geven achtergrondinformatie waarmee je de film in een zinnige context kunt bespreken.